ҰОС жылдарында қазақстандық дивизиялардың қалыптасу тарихы

Соғыс жылдарында Қазақстанда 12 атқыштар және 4 атты әскер дивизиясы, 7 атқыштар бригадасы және 500 жеке полк құрылды

Sarbaz.kz редакторы
23/05/2024 - 16:54

Фото: майданға арналған оқ-дәрілерді дайындау, Алматы. Nomadmgz.kz

Фото: майданға арналған оқ-дәрілерді дайындау, Алматы. Nomadmgz.kz

Қазақстанда әскери бөлімшелерді қалыптастыру және жұмылдыру Ұлы Отан соғысының алғашқы күндерінде ғана басталған. Sarbaz.kz соғыстың ең қиын айларында бөлімдер мен батальондардың қалыптасу процесі туралы ұсынады.

1941 жылдың жазының аяғында Қызыл Армияға 400 мыңға жуық қазақстандық жұмылдырылды. Олар майданға белсенді бөлімдер мен құрамаларды нығайтуға жіберілген марш толықтырулары – оқытылған әскери қызметшілер құрамында ұйымдасқан түрде аттанды.

Майданға жіберілмес бұрын марш толықтырулары оқу және қосалқы бөлімдерде дайындалып, онда жауынгерлік қызметке дайындалды. Олар жолға қажетті құрал-жабдықтар мен азық-түлік алды. Майданға келгеннен кейін олар дереу әскери бөлімдер мен басқару органдарына бөлінді. Марштық толықтырулар келесі мамандықтар бойынша жасақталды: ату, пулемет, миномет, истребитель-танк, ату-шаңғы, арнайы және т. б.

Негізінен, қазақстандықтар майданға шеруді толықтыру ретінде, сондай-ақ 12 атқыштар дивизиясы, 4 атқыштар дивизиясы, 7 атқыштар бригадасы және 50-ге жуық атқыштар полкі мен басқа да әскер батальондары құрамында аттанды. Айта кетейік, олардың кейбірі, мысалы, үш дивизия және екі атқыштар бригадасы жұмылдыру жоспарынан тыс ұлттық қазақ құрамалары ретінде құрылған болатын.

1941 жылдың тамыз айының басында Ақмолада 387-ші атқыштар дивизиясы мен Алматыда 391-ші атқыштар дивизиясының құрылуы басталды. 1941 жылдың аяғында 405, 458, 459, 460 және 462 атқыштар дивизиялары да құрылды.

Қазақстанда құрылған барлық атқыштар дивизиялары құрметті атаулармен және мемлекеттік наградалармен марапатталды. Олар Мәскеу маңындағы қарсы шабуылда, батысқа қысқы шабуыл операцияларында, Сталинградты қорғауда және басқа да іс-қимылдарда шешуші рөл атқарды.

Сонымен қатар соғыс жылдарында 4 атты әскер дивизиясы, оның ішінде үш ұлттық немесе «Қазақ» дивизиясы құрылды. Сондай-ақ Қазақстанда ұрысқа белсенді қатысқан бес ұлттық құралым құрылды.

Соғыс жылдарында 497 қазақстандық Кеңес Одағының Батыры атағына ие болды, ал олардың көпшілігі КСРО ыдырағаннан кейін жоғары марапаттарға ие болды. Қазақстаннан барған Кеңес Одағының батырлары жеңіске және Отанды қорғауға зор үлес қосты.

Кеңес Одағының Батырлары арасында Қазақстаннан төрт батыл әйел ерекшеленеді: Мәншүк Мәметова, Әлия Молдағұлова, Наталья Ковшова, Вера Хоружая. Сонымен қатар, Хиуаз Доспанова «Қазақстанның Халық Қаһарманы» орденімен марапатталды.

Ұлы Отан соғысы жылдарында Қазақстан Қызыл Армияның бөлімшелері мен құрамалары құрылған нағыз әскери лагерьге айналды.

×

Редакция

$ 452.92  484.99  5.12